ويدا اسلاميه، مترجم داستان هاي هري پاتر در ايران: مرگ هري پاتر،ميليون ها كودك را غمگين مي كرد
ويدا اسلاميه بيش از هرچيز به واسطه ترجمه داستان هاي هري پاتر در ايران شناخته شده است. او بيش از يك دهه است كه با هري پاتر هر چند وقت يك بار راهي كتابفروشي ها مي شود و هر كدام از ترجمه هايش بارها و بارها تجديد چاپ مي شوند. اسلاميه ترجمه داستان هاي اعجاب انگيز جي. كي.رولينگ را با جلد دوم آغاز كرد و همچنان مشغول ترجمه پايان اين پسربچه عجيب و غريب و محبوب است. اسلاميه پيش از اين كه سراغ هري پاتر برود به كتاب هاي روانشناسي علاقه مند بود.اما هري پاتر او را به دنياي ادبيات داستاني نوجوانان پرت كرد و حالااو مي خواهد در اين مسير قدم بزند.كتابسراي تنديس در ايران تنها ناشري است كه حق كپي رايت مجموعه هري پاتر را از انتشارات بلومبري خريداري كرده است.
هري پاتر هفت با ترجمه شما چه زماني به دست خوانندگان می رسد؟
براي تسريع در روند انتشار تصميم گرفتيم كتاب را در دو جلد منتشر كنيم. جلد اول را دو روز پيش براي دريافت مجوز به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فرستادم و جلد دوم را شروع كرده ام كه احتمالاتا پايان تابستان اين بخش هم منتشر مي شود.
بالاخره عنوان آخرين جلد را چه چيزي ترجمه كرديد؟
در اول كار اسمي براي اين جلد نگذاشتم براي اين كه عنوان دوپهلويي داشت، مي خواستم در جريان محتواي آن قرار بگيرم و بر همين مبنا اسم كتاب را انتخاب كنم. اما خوشبختانه چند وقت پيش ناشر اصلي كتاب در انگليس عنوان كتاب را براي مترجم هاي رسمي تشريح كرد و به اين ترتيب من هم عنوان جلد هفتم را _«هري پاتر و يادگاران مرگ» ترجمه كردم.
رولينگ در اين جلد پايان قهرمان اش را رقم زده است، اين جلد چه تفاوت هايي با داستان هاي قبلي داشت؟
هري پاتر و يادگاران مرگ يكي از بهترين و درخشان ترين هاي اين مجموعه هفت جلدي است، حتي برخلاف هري پاتر و محفل ققنوس ريتم بسيار تندي دارد. هر فصل مربوط به يك ماجراي مستقل است. رولينگ به درخشان ترين شكل ممكن اين مجموعه را به پايان رساند و به نظرم از اين بهتر نمي شد. همه چيز مثل يك پازل دقيق و تميز كنار هم چيده شده است.
پيش از انتشار جلد هفت، بسياري پيش بيني مي كردند هري پاتر در اين جلد مي ميرد، اما نويسنده پايان تلخي را براي هري پاتر رقم نزد. فكر مي كنيد او مي خواست روزنه را براي ادامه اين داستان درآينده بازبگذارد؟
پيش از انتشار اين جلد شايعات زيادي سرزبان ها بود، من هم مثل خيلي هاي ديگر فكر مي كردم هري پاتر در اين جلد مي ميرد، براي اين كه در «هري پاتر و شاهزاده دورگه» ناخودآگاه اين احساس به خواننده دست مي داد. اما در پايان اين جلد مي بينيم كه هري خوشبخت مي شود، او با هم مدرسه اي اش جني ازدواج مي كند و صاحب سه بچه مي شود، هرميون و ران هم _باهم ازدواج مي كنند. به نظر مي رسد جي.كي.رولينگ چنين تصميمي داشت يعني مي خواست صحنه مرگ قهرمان خود را رقم بزند، اما او با روان شناسان كودك بسياري در اين باره صحبت كرد و در نهايت آن ها رولينگ را متقاعد كردند كه مرگ هري ميليون ها كودك را در جهان غمگين مي كند. به همين دليل خوشبختانه رولينگ پايان خوشي را براي هري پاتر رقم زد.
روزنامه ديلي تلگراف چندي پيش در مقاله اي به ترجمه هاي آشفته و عجولانه اي كه از داستان هاي هري پاتر در ايران شده، اعتراض كرده بود. شما چه قدر روي ترجمه هر جلد از اين داستان ها وقت صرف مي كنيد؟
به هر حال بعد از ترجمه پنج جلد، كار براي من آسان تر شده بود و به اصطلاح بالاو پايين زبان رولينگ دستم بود، احساس مي كردم با موج زبان او پيش مي روم. در حال حاضر روزي 12 تا 14 ساعت صرف ترجمه جلد هفتم مي كنم، به هر حال زمان هميشه براي ترجمه هري پاتر فشرده است، هر چند كه براي من و ناشر به جز زود رسيدن كتاب به مخاطب چيزهاي ديگري هم مهم بود. هر چند كه در حال حاضر دو ترجمه از اين كتاب در بازار است و آن طور كه شنيده ام ترجمه اول بر اساس نسخه اينترنتي انجام شده وبسياري از بخش ها و فصل هاي آن تقلبي است، با اين حال ترجيح مي دهم زمان بيش تري براي ترجمه صرف كنم، تا كار همان زبان شسته و رفته جي.كي.رولينگ از آب دربيايد. اوايل كار برايم سخت بود بايد معادل سازي مي كردم و واژه هاي جديدي ابداع مي كردم، براي اين كه اين اصطلاحات بارها و بارها در داستان تكرار مي شود اگر قرار بود مدام همان اصطلاحات را تكرار كنم براي خواننده فارسي زبان به شدت كسل كننده مي شد اما احساس مي كنم همين اصطلاح سازي ها بود كه باعث شد خواننده فارسي زبان از هري پاتر فاصله نگيرد.از طرفي هم زبان رولينگ طنز عجيب و غريبي داشت كه در عين حال ساده هم بود. پيداكردن اين زبان كار سختي بود و در هر كتاب هم او براي جذاب شدن داستانش واژه هاي ديگري ساخت و اين مساله كار را سخت تر مي كرد. براي جلد دوم و سوم يك ماه وقت صرف كردم، جلد چهارم را ظرف 9 هفته، جلد پنجم را دو ماه و دو هفته و در جلد ششم تقريبا 9 هفته وقت صرف كردم.
شما بيش از يك دهه است كه هري پاتر ترجمه مي كنيد، حالاچه حسي نسبت به پايان داستان هاي اين قهرمان داشتيد؟
يك نسل از بچه ها با هري پاتر بزرگ شدند، هري پاتر تاثيري را كه بايد روي بچه هاي يك نسل گذاشت و تاثير واقعي اين داستان به زودي مشخص مي شود، رولينگ يك نسل را تربيت كرد. شايد به خاطر روزهاي فشرده و پشت سر همي كه با هري پاتر صرف كردم هرگز ديگر اين احساس را نسبت به قهرمان ديگري نداشته باشم. گاهي وقت ها فكر مي كردم هري پاتر پسر من است. خارج از دنياي داستان هم به هري فكر مي كنم. خوشبختانه ترجمه هاي مختلف از هري پاتر و استقبال جوانان اين قهرمان را در ايران هم، همپاي ساير كشورهاي دنيا دوست داشتني كرد. خوشحالم كه بچه هاي ايران هم به يك نقطه فرهنگي مشترك با كودكان دنيا رسيده اند.
Posts
0 comments:
Post a Comment